Edirnenin meşhur mis sabunu (sabundan meyva ve çiçek) tarihi ve tarifi hakkında bilgilerin paylaşıldığı blog sitesi.
5 Eylül 2012 Çarşamba
MEYVA SABUNU ÜRÜNLERİM VE SATIŞIM
Yakın zamanda hazırlamış olduğum ürünlere ait fotoğrafları paylaşacağım.
3 Eylül 2012 Pazartesi
MEYVA SABUNU YAPILIŞI
Meyve Sabununun Yapılışı
Malzemeler : Beyaz sabun (Dolon), leğen, rende,
su, karanfil, kiraz sapı, gıda boyası, (kumaş boyası) sulu boya fırçası, ince
ve kalın teller, askılık. Üzüm için; sarı ve yeşil şeffaf sabun,çiçek teli
bıçak, yaprak.
Sabun rendenin ince tarafı ile rendelenir. Su ile yoğrulur.(Çok sıvı yada katı olmamak şartı ile) büyüklük olarak bir kalıp bir meyve hesap edilerek avuç içine alınan sabun yuvarlanır, sıkıştırılır. Hangi meyve yapılmak isteniyorsa onun şekli verilir. Karanfil takılması gereken yerlere karanfil takılır kurumaya bırakılır.
Kuruyan meyvelere, sap yerlerine takılacak şekilde teller takılır. ( Küçük olanlara ince tel, büyük olanlara kalın tel) Kapların içine gerçek renklerle doğru orantılı olarak gıda boyaları hazırlanır. Renklerine göre ayrılarak kalın ve ince sulu boya fırçaları ile boyanır. (Gıda boyası ile elde edilemeyen renkler kumaş boyası ile elde edilebilir) Askılara veya çamaşırlıklara asılarak kurutuluTüp üzerinde tepsi içine sıcak su konur. Tepsinin içine içi sıcak su dolu bir tencere konur. Tencerenin içine rendelenmiş sabun atılır, erimesi beklenir. Cilanın ayran kıvamında olmasına dikkat edilir. Boyanan meyveler tek tek cilaya batırılıp asılarak, tekrar kurumaya bırakılır. Kuruma işlemi bitince telleri çıkarılır. Sap yerleri var ise sapları takılır. Yumuşak bir bez ile parlatılır ve istenilen şekilde tanzim edilir.
Üzüm sabunları istenilen büyüklükte karelere kesilir, yuvarlanıp üzüm şekli verilir. Çiçek tellerine dizilerek salkım yapılır, yaprak takılır. İsteniyorsa filiz yapılıp takılır. Tanzim edilir.
Sabun rendenin ince tarafı ile rendelenir. Su ile yoğrulur.(Çok sıvı yada katı olmamak şartı ile) büyüklük olarak bir kalıp bir meyve hesap edilerek avuç içine alınan sabun yuvarlanır, sıkıştırılır. Hangi meyve yapılmak isteniyorsa onun şekli verilir. Karanfil takılması gereken yerlere karanfil takılır kurumaya bırakılır.
Kuruyan meyvelere, sap yerlerine takılacak şekilde teller takılır. ( Küçük olanlara ince tel, büyük olanlara kalın tel) Kapların içine gerçek renklerle doğru orantılı olarak gıda boyaları hazırlanır. Renklerine göre ayrılarak kalın ve ince sulu boya fırçaları ile boyanır. (Gıda boyası ile elde edilemeyen renkler kumaş boyası ile elde edilebilir) Askılara veya çamaşırlıklara asılarak kurutuluTüp üzerinde tepsi içine sıcak su konur. Tepsinin içine içi sıcak su dolu bir tencere konur. Tencerenin içine rendelenmiş sabun atılır, erimesi beklenir. Cilanın ayran kıvamında olmasına dikkat edilir. Boyanan meyveler tek tek cilaya batırılıp asılarak, tekrar kurumaya bırakılır. Kuruma işlemi bitince telleri çıkarılır. Sap yerleri var ise sapları takılır. Yumuşak bir bez ile parlatılır ve istenilen şekilde tanzim edilir.
Üzüm sabunları istenilen büyüklükte karelere kesilir, yuvarlanıp üzüm şekli verilir. Çiçek tellerine dizilerek salkım yapılır, yaprak takılır. İsteniyorsa filiz yapılıp takılır. Tanzim edilir.
MEYVA SABUNLARI ( MİS SABUN )
Meyve Sabunları
Parfüm kokulu sabunların yeni yeni hayatımıza
girdiği düşünüldüğünde, meyve kokulu sabunların bundan en az üç yüz yıl önce
ülkemizde kullanılmaya başlanması sabunlara tarihi bir işlev de yüklüyordu.
Görenlerin plastik meyvelere benzettiği, ancak bilenlerin fark edebileceği
meyve sabunları , tarihte hem temizlik hemde süs eşyası olarak kullanılırdı.
Elma, armut, üzüm,şeftali, kiraz,muz,kavun,çilek. Kayısı, limon şeklinde
üretilen ve her birine has kokusuyla dikkat çeken myeve sabunları 19. Yüzyılda
Edirne’nin en önemli ticaret maddesiydi. Bitki ve otlardan imal edilen yağların
burun , ciğer doğrudan ve deri tarafından vücuda alındığını kabul edersek bu
sabunların süs olmaktan çıkıp , doğal ilaç işlevi üstlendiğini görüyoruz. Meyve
esanslı sabunların, bugünkü limon, şeftali ve elma kokulu sabun ve şampuanlara
temel oluşturduğunu söyleyebiliriz. Eskiden temizlik şimdi ise sadece süs aracı
olarak
Kullanılan meyve sabunları , bildiğimiz yeşil sabunların eritilmesinden elde ediliyordu. Sıvı haline getirilen sabun, içine birkaç damla gül yağı konduktan sonra soğuyana kadar bekletiliyor. Daha sonra sabun yoğrulmasına geçiliyor. Hangi meyvenin kokusu verilmişse hamura onun şekli veriliyor. Son olarak ta aslına uygun olarak boyanıp hazır hale geliyor. Üretilen sabunların hepsi piyasada satılmaz, büyük bir kısmı padişahın isteği üzerine İstanbul’a Topkapı Sarayı’na gönderilirdi. Mis kokulu meyve sabunları, aynı zamanda çok değerli süs eşyası eşyasıydı. Özellikle padişah kızları ve cariyeleri çeyizlerine, odalarına bu sabunları koyarlardı. Ayrıca padişahların yabancı devlet başkanlarına gönderdiği hediyeler arasında meyve sabunlarıda konulmasına özen gösterilirdi. Kaynak:diyadinnet.com
Kullanılan meyve sabunları , bildiğimiz yeşil sabunların eritilmesinden elde ediliyordu. Sıvı haline getirilen sabun, içine birkaç damla gül yağı konduktan sonra soğuyana kadar bekletiliyor. Daha sonra sabun yoğrulmasına geçiliyor. Hangi meyvenin kokusu verilmişse hamura onun şekli veriliyor. Son olarak ta aslına uygun olarak boyanıp hazır hale geliyor. Üretilen sabunların hepsi piyasada satılmaz, büyük bir kısmı padişahın isteği üzerine İstanbul’a Topkapı Sarayı’na gönderilirdi. Mis kokulu meyve sabunları, aynı zamanda çok değerli süs eşyası eşyasıydı. Özellikle padişah kızları ve cariyeleri çeyizlerine, odalarına bu sabunları koyarlardı. Ayrıca padişahların yabancı devlet başkanlarına gönderdiği hediyeler arasında meyve sabunlarıda konulmasına özen gösterilirdi. Kaynak:diyadinnet.com
OSMANLI DA SABUN
Osmanlı’da Sabun
Sabun, Osmanlı Devleti’nde “sabunhane” denilen ve
şahıslara ait olan imalathanelerde geleneksel yöntemlerle üretiliyordu. Sabunun
hammaddesi zeytinyağı ve iç yağıydı. Ekonomik değeri olan ve tercih edilen
sabunlar zeytin yağından imal edilenlerdi. Osmanlı İmparatorluğu’nda sabun
üretemi yapılan yerlerin başında zeytin yağının bol oduğu yerler olan Batı
Anadolu ve Adalar, Şam, Halep, Namlus geliyordu. O dönemde en fazla üreten
merkezler ise Midilli ve Girit Adaları, Ayvalık, Girit , Edremit, Kemer
Edremit, İzmir, Kızılca Tuzla, Yunda Adası ve Urla’ydı. Buralarda imal edilen
sabunun büyük bir bölümü, Saray , ordu ve İstanbul halkının ihtiyacını
karşılamak üzere ‘Dersaadet tahsisatı’ olarak ayrılırdı. Kandiye sabunları
temizlik ve iyi pişmiş olmaları ile nam salmıştı. Bu özelliklerinden
dolayı Edremit ve Midilli sabunlarının üzerine ‘Girit sabunu’ damgası vurularak
taklit edilmiş olup bu durum Giritli sabuncuların şikayetine sebep oldu. Hanya,
Kandiye, Resmo başta olmak üzere Girit’te elde edilen zeytinyağının önemli
miktarı sabun üretiminde kullanılmaktaydı. 18. y.y. ilk yıllarında Girit’te
sabunhane sayısı bir kaç tane iken, yüzyılın ortalarına doğru on misliden fazla
arttı ve adadaki sabunhanelerin adedi daha sonra 45’e ulaştı. Lübnan’daki
Trablusşam kenti ve çevresi de zeytinyağının bolca bulunduğu ve sabun
üretiminin de o nispette fazla olduğu bölgeydi. Sabunu çok meşhur olan sabun
ihraç eden Halep’te 19. y.y. sonlarında 12 sabunhane mevcuttu. Halep ve
civarında imal edilen sabunlar yerel ihitiyacı karşılamaları dışında Avrupalı
Ticaret şirketleri ve büyük tüccarlar tarafından Suriye dışına ihraç
ediliyordu. Edirne ve Kudüs’te imal edilen ‘misk sabunu’ ise Osmanlı Sarayına,
sultanlara ve devlet ricaline sunulan değerli hediyeler arasındaydı.
Kaynak: Diyadinnet.com
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)